Çıkrık Pilavı - Geleneksel Tarif

Çıkrık pilavı, Anadolu mutfağında ev usulü hazırlanan, tereyağı ve şehriyeyle zenginleştirilmiş, tanesi belirgin ama nemli kalan bir pilav çeşididir. Adı yöreden yöreye değişse de ortak noktası aynıdır: pirinç, kavrulmuş şehriye ve soğanın düşük ateşte birlikte demlenmesi. Tek bir "resmî" ölçüsü yoktur; her evin kendi oranı vardır. Aşağıdaki tarif, en çok tekrarlanan klasik yaklaşımı temel alıyor.

Hangi pilavı yapacağına karar vermeye çalışıyorsanız, önce çıkrık pilavının nerede durduğunu görmek işinizi kolaylaştırır.

Çıkrık pilavı diğer pilavlarla nasıl karşılaştırılır?

Yani çıkrık pilavı, sade uzun dane pirinç pilavı ile arpa şehriye pilavı arasında bir yerde durur. Uzun dane pilavın "tane tane" hedefini bir miktar geride bırakıp, şehriyeden gelen yumuşak dokuyu öne çıkarır. Bulgur pilavı ile pirinç arasındaki dolgunluk farkını merak edenler için de iyi bir ara basamaktır.

Malzemeler (4 kişilik)

• 2 su bardağı baldo veya osmancık pirinç
• 3 yemek kaşığı tel şehriye (ya da arpa şehriye)
• 1 orta boy kuru soğan (ince küp)
• 3 yemek kaşığı tereyağı
• 1 yemek kaşığı sıvı yağ
• 3 su bardağı sıcak et suyu veya tavuk suyu (yoksa su)
• 1 tatlı kaşığı tuz, çeyrek çay kaşığı karabiber

Çıkrık pilavı yapımı: adım adım

1. Pirinci ıslatın. Pirinci geniş bir kapta ılık suyla, üzerine bir tatlı kaşığı tuz ekleyerek 20–30 dakika bekletin. Bu adım nişastayı çözer ve tanelerin pişerken kırılmasını önler.
2. Durulayın ve süzün. Suyu berraklaşana kadar 3–4 kez değiştirin. Ardından süzgeçte en az 10 dakika bekletin; ıslak pirinç sıcak yağa girdiğinde sıçrar ve yüzeyi hemen hamurlaşır.
3. Soğanı kavurun. Tencerede sıvı yağı ve tereyağının yarısını ısıtın. Soğanı kısık-orta ateşte, renk almadan yumuşayana kadar 4–5 dakika çevirin. Amaç karamelize etmek değil, keskinliğini almaktır.
4. Şehriyeyi ekleyin. Kalan tereyağını koyup şehriyeyi ilave edin. Sürekli karıştırarak açık kahve rengi alana kadar kavurun. Bu aşama 2–3 dakikadan uzun sürmemeli; şehriye bir anda kararır.
5. Pirinci kavurun. Süzülmüş pirinci ekleyin ve tahta kaşıkla, taneleri ezmeden 3–4 dakika çevirin. Taneler yağı çekip yarı saydam hale geldiğinde hazırdır.
6. Sıcak suyu ilave edin. Et suyunu kaynar halde dökün. Soğuk sıvı ısı dengesini bozar ve pilavın alt kısmının hamur kalmasına yol açar. Tuzu ve karabiberi bu aşamada ekleyin.
7. Kaynatın. Ateşi açın, tencere kaynamaya başlayınca bir kez karıştırıp kapağı kapatın ve en kısık ateşe alın. Suyun görünmez olması yaklaşık 12–15 dakika sürer.
8. Göz kontrolü yapın. Kapağı kaldırıp yüzeyde küçük delikler ("göz") oluştuğunu görürseniz su çekilmiş demektir. Karıştırmayın.
9. Demleyin. Ocağı kapatın, tencerenin ağzına temiz bir mutfak bezi gerip kapağı kapatın ve 15 dakika bekletin. Bez, yoğuşan buharı emerek üst tanelerin sulanmasını engeller.
10. Havalandırın. Servisten hemen önce pilavı tahta kaşıkla alttan üste doğru, çevirir gibi k
    © 2026 Tarif Pilav